Birden fazla hesap üzerinden işlem yapıyorsanız güncel bakiyeleri görmek, müşteri ödemelerini kontrol etmek ve yaklaşan ödemeleri planlamak için farklı uygulamalar arasında geçiş yapmanız gerekebilir. Hesap hareketlerinin ayrıca muhasebe sistemine aktarılması, finans ekibinizin iş yükünü artırabilir.
Açık bankacılık, izin verdiğiniz hesap bilgilerinin yetkili hizmet sağlayıcılar aracılığıyla bir araya getirilmesini ve desteklenen hizmetlerle ödeme emri başlatılmasını sağlar. Böylece finansal verilerinizi kullandığınız uygulamalarla ilişkilendirerek hesap takibini ve ödeme süreçlerini daha bağlantılı yönetebilirsiniz.
Açık Bankacılık Nedir?
Açık bankacılık, kullanıcının talebi ve onayı doğrultusunda başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısındaki hesap bilgilerine erişilmesini veya bu hesaplarla ilgili ödeme emri başlatılmasını sağlayan hizmetleri kapsar.
Türkiye’de bu alanda iki temel hizmet öne çıkar:
Hesap bilgisi hizmeti, izin verdiğiniz bir veya daha fazla ödeme hesabına ilişkin bilgilerin çevrim içi ortamda bir araya getirilmesini sağlar.
Ödeme emri başlatma hizmeti, başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısındaki hesabınızdan ödeme yapılması için emir verilmesine aracılık eder.
Bu hizmetler, 6493 sayılı Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrasının sırasıyla (g) ve (f) bentlerinde tanımlanır.
Hesap bilgilerinizi görüntüleme izni vermeniz, tek başına hesabınızdan ödeme yapılmasına izin verdiğiniz anlamına gelmez. Kullanacağınız hizmetin kapsamını ve onay adımlarını ayrı değerlendirmelisiniz.
Açık Bankacılık Nasıl Çalışır?
Açık bankacılıkta veri alışverişi, API olarak adlandırılan uygulama bağlantıları üzerinden yürütülür. Kullanılan hizmete göre hesap seçimi, kimlik doğrulama ve izin adımları tamamlanır.
Genel süreç şu şekilde ilerler:
Kullanacağınız uygulamada hesap bağlama işlemini başlatırsınız.
Hesabınızın bulunduğu kuruluşun doğrulama ve onay adımlarını tamamlarsınız.
Paylaşılacak hesapları ve izin kapsamını seçersiniz.
Yetkilendirilen bilgiler uygulamaya aktarılır.
Ödeme başlatacaksanız ilgili işlem için gerekli doğrulama ve onayları tamamlarsınız.
İşletme hesaplarında mevcut temsil ve işlem yetkilerinin nasıl uygulanacağını ayrıca kontrol etmelisiniz. Hesabı görüntüleyen çalışan ile ödeme onaylayan kişinin yetkileri farklı olabilir.
Ödeme emrinin iletilmesi de işlemin başarıyla tamamlandığı anlamına gelmez. Sonuç bilgisini ve ilgili hesap hareketini ayrıca takip etmelisiniz.
İşletmeler için Açık Bankacılığın Kullanım Alanları
Açık bankacılığın sağlayacağı katkı, elde edilen verilerin iş süreçlerinize nasıl bağlandığına göre değişir. Hesap görüntüleme temel bir hizmetken muhasebeleştirme, analiz ve mutabakat gibi işlevler kullandığınız uygulamanın ek özelliklerine bağlıdır.
Hesap ve Bakiye Takibi
Desteklenen hesaplarınızı tek uygulamada görüntüleyerek farklı kanallardan bilgi toplamak için harcadığınız zamanı azaltabilirsiniz.
Ancak toplam bakiye ile kullanılabilir bakiye farklı olabilir. Blokeli tutarları, para birimlerini ve verinin son güncellenme zamanını dikkate almalısınız. Farklı para birimlerindeki bakiyeler tek tutara dönüştürülüyorsa kullanılan kur bilgisini de incelemelisiniz.
Müşteri Ödemeleri ve Alacak Takibi
Hesap hareketlerini müşteri kayıtlarıyla ilişkilendirerek hangi alacaklar için ödeme aldığınızı belirleyebilirsiniz. Böylece açık faturaların ve geciken ödemelerin takibi kolaylaşabilir.
Örneğin, hesabınıza gelen 50.000 TL’nin hangi müşteriye ve hangi faturalara ait olduğu, işlem açıklaması ve referans bilgileriyle araştırılabilir. Açıklama yetersizse veya ödeme birden fazla faturayı kapsıyorsa ek inceleme gerekebilir.
Bu nedenle hesap hareketlerinin alınması ile alacağın doğru kapatılması ayrı kontrol adımlarıdır.
Nakit Akışı Planlaması
Geçmiş hesap hareketleri, düzenli giriş ve çıkışları analiz etmenizi sağlar. Bu verileri fatura vadeleri, çalışan ödemeleri, vergi takvimi ve bütçe bilgileriyle birleştirerek nakit tahminlerinizi geliştirebilirsiniz.
Açık bankacılık tek başına gelecekteki bütün ödeme yükümlülüklerinizi göstermez. Henüz hesaba yansımamış işlemleri ve beklenen müşteri ödemelerini ayrıca plana eklemelisiniz.
Muhasebe Entegrasyonu ve Mutabakat
Uygun entegrasyonlarla hesap hareketleri muhasebe veya ERP sisteminize aktarılabilir. Bu aktarım, manuel dosya hazırlama ve veri girişi ihtiyacını azaltabilir.
Mutabakat için hareketlerin kayıtlarla eşleştirilmesi, eksik işlemlerin belirlenmesi ve farkların incelenmesi gerekir. Gelen her tutarın gelir, çıkan her tutarın gider olmadığı unutulmamalıdır. Örneğin, kendi hesaplarınız arasındaki transferlerin uygun biçimde sınıflandırılması gerekir.
Ödeme İş Akışları
Ödeme emri başlatma özelliği, desteklenen hesaplardan ödeme talimatlarını kullandığınız uygulamayla bağlantılı yürütmenize yardımcı olabilir.
Alıcı bilgileri, tutar, tarih ve şirket içi onaylar işlem öncesinde kontrol edilmelidir. Başarısız veya sonucu belirsiz bir işlemi yeniden göndermeden önce durumunu doğrulamalısınız. Böylece mükerrer ödeme riskini azaltabilirsiniz.
Türkiye’de Açık Bankacılıkta 2026 Gelişmeleri
TCMB, 17 Mart 2026 tarihinde Ödeme Hizmetleri Veri Paylaşım Servisleri’nin ÖHVPS 2.0.0 sürümünü kullanıma sunduğunu açıkladı. Yeni sürümle hesap bilgisi hizmetlerinin kapsamı genişletildi, kart bilgileri ve hareketlerine ilişkin özellikler eklendi. İleri tarihli ve düzenli ödeme emri başlatma hizmetleri de devreye alındı.
Aynı duyuruda ekosistemin 16,4 milyon kullanıcıya, günlük ortalama 12,3 milyon işleme ve 53 katılımcıya ulaştığı belirtildi. Bu rakamlar, duyuru tarihindeki görünümü ifade eder.
Altyapıda bir özelliğin bulunması, kullandığınız uygulamanın bütün hesap ve işlemler için bu özelliği sunduğunu göstermez. Ticari hesap, kart, para birimi ve işlem türü desteğini sağlayıcı bazında doğrulamalısınız.
Açık Bankacılık Çözümü Seçerken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Hizmeti Sunan Kuruluşu ve Yetki Kapsamını İnceleyin
Uygulamanın hangi kuruluş üzerinden hesap bilgisi veya ödeme emri başlatma hizmeti sunduğunu öğrenin. Bir kuruluşun ödeme hizmeti sunma izninin bulunması, bütün hizmet türleri için yetkili olduğu anlamına gelmez.
TCMB, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının faaliyet izinlerini hizmet türlerine göre yayımlar. İlgili kuruluşun güncel durumunu ve kullanacağınız hizmete ilişkin kapsamını kontrol etmelisiniz.
İzinleri ve Erişimleri Yönetin
Hangi hesaplara, hangi verilere ve ne kadar süreyle erişileceğini inceleyin. Bağlantının nasıl sonlandırılacağını ve izin yenileme gereksinimlerini öğrenin.
Çalışan erişimlerini görevlerine göre sınırlandırın. Hesap bağlantısı izniyle uygulama içindeki kullanıcı yetkilerini ayrı yönetin. Bir çalışanın erişiminin kapatılmasıyla hesap bağlantısının sonlandırılması farklı işlemler olabilir.
Veri Kalitesini ve Hizmet Koşullarını Değerlendirin
Verilerin ne sıklıkta güncellendiğini, kesintilerin nasıl bildirildiğini ve eksik hareketlerin nasıl tamamlandığını sorun. Muhasebe entegrasyonunda tekrar aktarımın mükerrer kayıt üretip üretmediğini test edin.
Fiyatlandırmada hesap ve kullanıcı sayısının yanında entegrasyon, raporlama, işlem ve destek ücretlerini de inceleyin.
İşletmenizde Açık Bankacılığa Nasıl Başlayabilirsiniz?
Önce çözmek istediğiniz sorunu belirleyin. Hedefiniz hesapları tek görünümde toplamak, mutabakat süresini azaltmak veya ödeme süreçlerini geliştirmek olabilir.
Ardından sınırlı sayıda hesapla pilot uygulama yapın. Bakiyeleri, hareketleri ve aktarım sonuçlarını kaynak kayıtlarla karşılaştırın. Başarıyı manuel işlem sayısı, mutabakat süresi ve açık kalan farklar gibi göstergelerle ölçün.
Açık bankacılık, doğru entegrasyonlarla finansal görünürlüğünüzü artırabilir. Kalıcı fayda için hesap verilerini güvenilir kayıtlarla ilişkilendirmeniz, izinleri düzenli yönetmeniz ve ödeme sonuçlarını kontrol etmeniz gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Açık Bankacılık ile İnternet Bankacılığı Arasındaki Fark Nedir?
İnternet bankacılığı genellikle ilgili kuruluşun kendi hesap ve hizmetlerine erişim sağlar. Açık bankacılık, başka kuruluşlardaki desteklenen hesaplarla ilgili hizmetlerin yetkilendirilmiş uygulamalar üzerinden sunulmasını sağlar.
Hesap Görüntüleme İzni Ödeme Yetkisi Verir mi?
Tek başına vermez. Hesap bilgisi hizmeti ile ödeme emri başlatma hizmetinin kapsamı farklıdır. İzin ekranlarını ve işlem onaylarını ayrı değerlendirmelisiniz.
Bütün Hesaplar Tek Ekranda Görülebilir mi?
Yalnızca hizmetin desteklediği ve gerekli izinlerin verildiği hesaplar görüntülenebilir. Hesap türü ve ticari kullanıcı desteğini kontrol etmelisiniz.
Açık Bankacılık Ücretli mi?
Ücretlendirme sağlayıcıya ve hizmet kapsamına göre değişir. Abonelik, entegrasyon ve işlem ücretlerini sözleşme öncesinde incelemelisiniz.
Açık Bankacılık Muhasebe Kayıtlarını Otomatik Oluşturur mu?
Bu, uygulamanın entegrasyon ve muhasebeleştirme özelliklerine bağlıdır. Veri aktarımı tek başına doğru hesap kodu ve belge eşleştirmesi sağlamaz.
Açık Bankacılık İzni İptal Edilebilir mi?
Verdiğiniz izinlerin sonlandırılmasına ilişkin kanalları hizmet sağlayıcınızdan öğrenebilirsiniz. İzni sonlandırmanın yeni veri erişimine, mevcut kayıtlara ve planlanmış ödeme talimatlarına etkisini ayrı ayrı kontrol etmelisiniz.
